म आफैं निमावि (निम्न माध्यमिक) शिक्षक सेवा आयोग (TSC) लाइसेन्स परीक्षा पास गरिसकेको शिक्षक हुँ। मैले यो परीक्षा अनुमान, हल्ला वा भाग्यमा छाडेर होइन—स्पष्ट रणनीति, सही स्रोत र निरन्तर अभ्यासका आधारमा पास गरेको हुँ।
यस ब्लगमा म तपाईंलाई theory होइन, मैले वास्तवमै अपनाएको step-by-step practical process साझा गर्दैछु।
किन यो गाइड फरक छ?
- ✍️ मेरो आफ्नै अनुभवमा आधारित (Proven and Tested Experience)
- 🎯 Exam-focused, practical steps
- 📚 अनावश्यक कुरा बिना, काम लाग्ने कुरा मात्र
Step 1: मैले सबैभन्दा पहिले के गरेँ? (Syllabus Lock 🔒)
निमावि लाइसेन्स पास गर्ने मेरो पहिलो र निर्णायक कदम थियो—
👉 TSC को आधिकारिक syllabus लाई final मान्नु।
मैले के गरेँ?
- syllabus download गरेर print गरेँ
- एउटा राम्रो बुक चुज गरे र तयारी कक्षा join गरे
- प्रत्येक unit पढेपछि ✔️ लगाएँ
- syllabus बाहिरका guide/book लाई ignore गरेँ
👉 मेरो अनुभव: syllabus नहेरी पढ्नेहरू नै बढी fail हुन्छन्।
Step 2: Exam Pattern बुझेर पढाइ सुरु गरेँ
मैले तयारी सुरु गर्नु अघि नै यो clear गरेँ:
- परीक्षा 100 MCQ / 2 घण्टा
- Pass mark 60%
- Concept-based प्रश्न बढी
👉 त्यसैले मैले rote learning होइन, MCQ-friendly concept clarity मा फोकस गरेँ।
Step 3: Teaching Method & Pedagogy लाई Highest Priority दिएँ
मेरो exam experience अनुसार, Teaching Method नै pass/fail decide गर्ने section हो।
मैले focus गरेको practical areas:
- Learner-centered teaching
- Bloom’s Taxonomy (objective अनुसार question)
- Lesson Plan (उद्देश्य–प्रक्रिया–मूल्याङ्कन)
- TLM प्रयोग
👉 Tip from experience: “कक्षा कोठामा यसलाई कसरी प्रयोग हुन्छ?” भनेर सोचेर पढ्दा MCQ सजिलो हुन्छ।
Step 4: बाल मनोविज्ञान मैले यसरी तयार गरेँ
धेरैले underestimate गर्छन्, तर मैले यही section बाट safe marks निकालेँ।
मेरो method:
- Theory (Piaget, Vygotsky, Skinner)
- त्यसपछि classroom example
👉 Example: “Concrete operational stage = कक्षा ६–८”
यसरी पढ्दा सम्झनै पर्दैन, आफैं click हुन्छ।
Step 5: शिक्षा ऐन, नियम र नीति – Smart Reading
मैले ऐन/नियम कण्ठ गर्न खोजिनँ।
मैले के मात्र पढेँ?
- कुन ऐन केका लागि हो?
- वर्ष र मुख्य उद्देश्य
- शिक्षक सेवा आयोगको भूमिका
👉 MCQ का लागि यही sufficient हुन्छ (मेरो अनुभव)।
Step 6: Subject-wise तयारी (मैले गरेको वास्तविक तरिका)
मेरो मुख्य विषयमा:
- कक्षा ६–८ को पाठ्यक्रम line-by-line पढेँ
- weak concept छुट्याएँ
- common mistakes नोट गरेँ
👉 Reality: Concept clear छैन भने MCQ पनि guess नै हुन्छ।
Step 7: Past Question = Game Changer
यो step ले मलाई exam hall मा fearless बनायो।
मैले के गरेँ?
- Past questions multiple times solve गरेँ
- 1 घण्टा time set गरेर mock test harek hapta दिएँ
- गल्ती analysis गरेँ
👉 यही कारणले actual exam मा pattern नयाँ लागेन।
Step 8: मेरो Practical Study Plan (Proven)
म दिनको 4–5 घण्टा consistently पढ्थेँ:
- 2 hrs: Main subject
- 1 hr: Teaching Method / Psychology
- 1 hr: MCQ practice
- 30 min: Revision
👉 Consistency > Motivation (मेरो personal rule)
Step 9: मैले नदोहोर्याएका Common Mistakes
❌ syllabus बिना पढ्नु
❌ guide मात्र depend हुनु
❌ mock test नदिनु
❌ exam लाई हल्का लिनु
मैले यी avoid गरेँ—त्यसैले पास भएँ।
Step 10: Exam Day Strategy (Tested)
- Easy MCQ पहिले
- Doubtful last मा
- Guess कम, logic बढी
👉 Panic भएन, time manage भयो।
FAQs
Q: निमावि लाइसेन्स पास गर्न कति महिना लाग्छ?
👉 2–3 महिना disciplined तयारी गरे पर्याप्त हुन्छ (मेरो case)
Q: Guide book मात्र पढेर पास हुन्छ?
👉 हुँदैन। Syllabus + practice अनिवार्य।
Q: Teaching Method कति important छ?
👉 Very important. Ignore गरे fail हुने high chance
निष्कर्ष: मेरो अन्तिम सन्देश
म अनुभवबाट भन्छु—निमावि लाइसेन्स पास गर्न सकिन्छ। मैले गरेको छु, तपाईंले पनि गर्न सक्नुहुन्छ। फरक यत्ति हो: तपाईं strategy अपनाउनुहुन्छ कि छैन।
यदि तपाईंलाई:
- updated syllabus
- past & model questions
- मेरो personal study plan (PDF)
चाहियो भने तल comment गर्नुहोस्। म passed teacher को हैसियतले मार्गदर्शन गर्छु।
आजै तयारी सुरु गर्नुहोस्। शुभकामना! 🎉
