निमावि लाइसेन्सको तयारी कसरी गर्ने? (Step-by-Step Practical Guide – मेरो प्रत्यक्ष अनुभव)

म आफैं निमावि (निम्न माध्यमिक) शिक्षक सेवा आयोग (TSC) लाइसेन्स परीक्षा पास गरिसकेको शिक्षक हुँ। मैले यो परीक्षा अनुमान, हल्ला वा भाग्यमा छाडेर होइन—स्पष्ट रणनीति, सही स्रोत र निरन्तर अभ्यासका आधारमा पास गरेको हुँ।

यस ब्लगमा म तपाईंलाई theory होइन, मैले वास्तवमै अपनाएको step-by-step practical process साझा गर्दैछु।

किन यो गाइड फरक छ?

• ✍️ मेरो आफ्नै अनुभवमा आधारित (Proven and Tested Experience)
• 🎯 Exam-focused, practical steps
• 📚 अनावश्यक कुरा बिना, काम लाग्ने कुरा मात्र

Step 1: मैले सबैभन्दा पहिले के गरेँ? (Syllabus Lock 🔒)

निमावि लाइसेन्स पास गर्ने मेरो पहिलो र निर्णायक कदम थियो—

👉 TSC को आधिकारिक syllabus लाई final मान्नु।

मैले के गरेँ?

• syllabus download गरेर print गरेँ
• एउटा राम्रो बुक चुज गरे र तयारी कक्षा join गरे
• प्रत्येक unit पढेपछि ✔️ लगाएँ
• syllabus बाहिरका guide/book लाई ignore गरेँ

👉 मेरो अनुभव: syllabus नहेरी पढ्नेहरू नै बढी fail हुन्छन्।

Step 2: Exam Pattern बुझेर पढाइ सुरु गरेँ

मैले तयारी सुरु गर्नु अघि नै यो clear गरेँ:

• परीक्षा 100 MCQ / 2 घण्टा
• Pass mark 60%
• Concept-based प्रश्न बढी

👉 त्यसैले मैले rote learning होइन, MCQ-friendly concept clarity मा फोकस गरेँ।

Step 3: Teaching Method & Pedagogy लाई Highest Priority दिएँ

मेरो exam experience अनुसार, Teaching Method नै pass/fail decide गर्ने section हो।

मैले focus गरेको practical areas:

• Learner-centered teaching
• Bloom’s Taxonomy (objective अनुसार question)
• Lesson Plan (उद्देश्य–प्रक्रिया–मूल्याङ्कन)
• TLM प्रयोग

👉 Tip from experience: “कक्षा कोठामा यसलाई कसरी प्रयोग हुन्छ?” भनेर सोचेर पढ्दा MCQ सजिलो हुन्छ।

Step 4: बाल मनोविज्ञान मैले यसरी तयार गरेँ

धेरैले underestimate गर्छन्, तर मैले यही section बाट safe marks निकालेँ।

मेरो method:

• Theory (Piaget, Vygotsky, Skinner)
• त्यसपछि classroom example

👉 Example: “Concrete operational stage = कक्षा ६–८”

यसरी पढ्दा सम्झनै पर्दैन, आफैं click हुन्छ।

Step 5: शिक्षा ऐन, नियम र नीति – Smart Reading

मैले ऐन/नियम कण्ठ गर्न खोजिनँ।

मैले के मात्र पढेँ?

• कुन ऐन केका लागि हो?
• वर्ष र मुख्य उद्देश्य
• शिक्षक सेवा आयोगको भूमिका

👉 MCQ का लागि यही sufficient हुन्छ (मेरो अनुभव)।

Step 6: Subject-wise तयारी (मैले गरेको वास्तविक तरिका)

मेरो मुख्य विषयमा:

• कक्षा ६–८ को पाठ्यक्रम line-by-line पढेँ
• weak concept छुट्याएँ
• common mistakes नोट गरेँ

👉 Reality: Concept clear छैन भने MCQ पनि guess नै हुन्छ।

Step 7: Past Question = Game Changer

यो step ले मलाई exam hall मा fearless बनायो।

मैले के गरेँ?

• Past questions multiple times solve गरेँ
• 1 घण्टा time set गरेर mock test harek hapta दिएँ
• गल्ती analysis गरेँ

👉 यही कारणले actual exam मा pattern नयाँ लागेन।

Step 8: मेरो Practical Study Plan (Proven)

म दिनको 4–5 घण्टा consistently पढ्थेँ:

• 2 hrs: Main subject
• 1 hr: Teaching Method / Psychology
• 1 hr: MCQ practice
• 30 min: Revision

👉 Consistency > Motivation (मेरो personal rule)

Step 9: मैले नदोहोर्याएका Common Mistakes

❌ syllabus बिना पढ्नु
❌ guide मात्र depend हुनु
❌ mock test नदिनु
❌ exam लाई हल्का लिनु

मैले यी avoid गरेँ—त्यसैले पास भएँ।

Step 10: Exam Day Strategy (Tested)

• Easy MCQ पहिले
• Doubtful last मा
• Guess कम, logic बढी

👉 Panic भएन, time manage भयो।

FAQs

Q: निमावि लाइसेन्स पास गर्न कति महिना लाग्छ?
👉 2–3 महिना disciplined तयारी गरे पर्याप्त हुन्छ (मेरो case)

Q: Guide book मात्र पढेर पास हुन्छ?
👉 हुँदैन। Syllabus + practice अनिवार्य।

Q: Teaching Method कति important छ?
👉 Very important. Ignore गरे fail हुने high chance

निष्कर्ष: मेरो अन्तिम सन्देश

म अनुभवबाट भन्छु—निमावि लाइसेन्स पास गर्न सकिन्छ। मैले गरेको छु, तपाईंले पनि गर्न सक्नुहुन्छ। फरक यत्ति हो: तपाईं strategy अपनाउनुहुन्छ कि छैन।

यदि तपाईंलाई:

• updated syllabus
• past & model questions
• मेरो personal study plan (PDF)

चाहियो भने तल comment गर्नुहोस्। म passed teacher को हैसियतले मार्गदर्शन गर्छु।

आजै तयारी सुरु गर्नुहोस्। शुभकामना! 🎉